Podział Roku Liturgicznego:
Okres Adwentu
Okres Narodzenia Pańskiego
- Wprowadzenie w okres Narodzenia Pańskiego
- Narodzenie Pańskie
- Święto Świętej Rodziny
- Zakończenie Starego Roku
- Nowy Rok
- Uroczystość Objawienia Pańskiego
- Święto Chrztu Pańskiego
Okres Wielkiego Postu
Święte Triduum Paschalne
- Wprowadzenie w Triduum Paschalne
- Wielki Czwartek
- Wielki Piątek
- Wielka Sobota
- W Wigilię Paschalną
- Rezurekcja
Okres Wielkanocny
Okres Zwykły
- Wprowadzenie w okres zwykły
- Wprowadzenie w okres zwykły
- Święto ofiarowania Pańskiego (2 II)
- Uroczystość Zwiastowania Pańskiego (25 III)
- Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski (3 V)
- Uroczystość Najświętszej Trójcy
- Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa - Boże Ciało
- Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa
- Święto Przemienienia Pańskiego (6 VIII)
- Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (15 VIII)
- Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Jasnogórskiej (26 VIII)
- Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Piekarskiej (12 IX)
- Święto Podwyższenia Krzyża Świętego (14 IX)
- Uroczystość Wszystkich Świętych (1 XI)
- Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych - Dzień Zaduszny (2 XI)
- Uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata
Okres Adwentu:
Adwent jest okresem radosnego i nabożnego oczekiwania na przyjście Pana, na Boże Narodzenie jako wspomnienie pierwszego przyjścia Chrystusa (25 XII) i objawienia się Boga - Człowieka (6 I) oraz na drugie przyjście Chrystusa Pana na końcu wieków. Myśl przewodnia Adwentu: Chrystus przyszedł i Chrystus powróci. Chrystus jest stale wśród nas i nieustannie przychodzi do swoich. Myśl liturgii skierowana jest najpierw na Paruję, czyli powtórne przyjście Mesjasza i Jego eschatologicznego Królestwa, co wyrażają teksty mszalne i czytania pierwszej części Adwentu do 16 grudnia. Przemawia wtedy głównie Izajasz, prorok czasów mesjańskich; Ewangelie zaś ukazują, jak Chrystus zapoczątkował erę mesjańską na ziemi. Druga część Adwentu, od 17 do 24 grudnia, stanowi przygotowanie na uroczystości Narodzenia Pańskiego. Główną postacią tej części Adwentu jest Jan Chrzciciel - święty Poprzednik Pański, "gotujący drogę na pustyni" przez wezwanie do wewnętrznej przemiany, pokuty i odrodzenia. Pomiędzy historycznym adwentem przed przyjściem Zbawiciela, a adwentem eschatologicznym dokonuje się osobiste spotkanie człowieka z Chrystusem. Jest to czas postawienia sobie pytania o własną gotowość na Jego przyjście. I tak jak każde przygotowanie na wielkie wydarzenie jest przepojone radością oczekiwania, tak samo praca i modlitwa adwentowa również powinny być tą radością przepojone. Szczególne miejsce w liturgii całego Adwentu zajmuje Najświętsza Maryja Panna, która jest przykładem oczekiwania pełnego czci i radości. Ta, której uroczystość Niepokalanego Poczęcia obchodzimy w Adwencie, a której czci szczególnie poświęcone są Msze Święte roratnie, staje się podczas tego okresu wzorem obcowania z Bogiem, w świętym skupieniu, milczeniu i czystości serca oraz przykładem miłości bliźniego. W okresie Adwentu bardzo ważnym symbolem liturgicznym jest światło - Chrystus objawia się, przychodzi do swoich, przynosi światło swojej nauki, sam będąc Światłością świata. Zarówno w liturgii sprawowanej w kościele, jak i w liturgii domowej element światła wyrażony jest przez świece roratnie, kalendarzowe, Maryjne i lampiony adwentowe. Z okresem tym związane są również bogate tradycje i obyczaje domowe o dużej wymowie symbolicznej np. wieniec adwentowy, św. Mikołaj, kalendarz adwentowy. Wiele z nich jednak uległo niestety zeświecczeniu, zostało pozbawionych głębszych treści. Często zdarza się, że niektóre z nich zachowane są tylko zewnętrznie, z pominięciem ich religijnej wymowy. Troską wszystkich powinno być uratowanie ich przed laicyzacją, a nawet przed całkowitym zatraceniem ich religijnego znaczenia.
Okres Narodzenia Pańskiego:
Okres Narodzenia Pańskiego jest nie tylko pamiątką historycznego
przyjścia Zbawiciela. Jest przede wszystkim wspomnieniem i przeżywaniem
tajemnicy Objawienia. Tajemnicę tę stopniowo odkrywają nam trzy święta,
które stanowią klamrę spinającą cały ten okres:
Uroczystość Narodzenia Pańskiego - objawienie się nielicznej, wybranej
grupie osób, Uroczystość Objawienia Pańskiego - objawienie się
przedstawicielom narodów pogańskich, Uroczystość Chrztu Pańskiego -
objawienie się Narodowi Wybranemu i ogłoszenie mesjańskiego
posłannictwa. To rozszerzenie kręgów objawienia się Syna Bożego
znajduje swój oddźwięk przede wszystkim w liturgii (zwłaszcza w
czytaniach) dni powszednich okresu. Tematyka przechodzi od wydarzeń z
Ewangelii dzieciństwa Chrystusa do wydarzeń, przez które Jezus objawia
swą mesjańską godność i posłannictwo. Podobnie jak w Adwencie, tak i w
okresie Narodzenia Pańskiego, Najświętsza Maryja Panna jest Tą, która
prowadzi na spotkanie ze swoim Synem. Niedziela Świętej Rodziny i
Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki - to dni szczególnie Jej
poświęcone, ale liturgia pozostałych dni okresu stale powraca do Jej
osoby.
Narodzenie Pańskie:
Przeszło dwadzieścia wieków temu cesarza rzymski August wydał dekret nakazujący spis ludności w całym rzymskim imperium. "Wybierali się więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta". "Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna." Betlejem leży około ośmiu kilometrów na południe od Jerozolimy. Zwane jest "miastem Dawida", ponieważ tu właśnie Dawid otrzymał namaszczenie na króla. Według przepowiedni proroków Betlejem miało się stać miejscem narodzin Mesjasza. Kiedy Józef i Maryja znaleźli się w Betlejem, "nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie." Wówczas to pasterzom, którzy w tejże okolicy "trzymali straż nocną nad swoją trzodą", ukazał się anioł Pański i "chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. Lecz anioł rzekł do nich: Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i leżące w żłobie. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiło Boga słowami: Chwała na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom jego upodobania".
Święto Świętej Rodziny:
W pierwszą niedzielę po uroczystości Narodzenia Pańskiego Kościół
czci Świętą Rodzinę z Nazaretu, będącą wzorem rodzinnego życia dla
wszystkich rodzin katolickich. W tym dniu kierujemy do Boga nasze
modlitwy w intencji rodzin, aby były pełne Ducha Bożego, święte, oparte
o nierozerwalny sakrament małżeństwa.
Modlitwa w intencji rodzin:
Przyjmij, Panie, naszą modlitwę, zjednocz nasze serca w wierze i
napełnij je miłosierdziem, spraw, byśmy przez radość życia kochającej
się rodziny nie zapominali o tych, którzy jej nie mają. Za
wstawiennictwem Najświętszej Maryi Panny, prosimy Cię, Boże, o
błogosławieństwo i opiekę nad naszym domem. Amen.
Zakończenie starego roku:
Zakończenie starego roku powinno obudzić w nas poważne myśli o
wartości czasu oraz stać się jedną z okazji do uczynienia rachunku
sumienia, czyli spojrzenia w czas miniony i odpowiedzi na pytanie: Czy
w roku ubiegłym staliśmy się bogatsi w nasze człowieczeństwo, czy rok
kończący się zbliżył nas do Chrystusa, czy był rokiem należytej,
uczciwej pracy i właściwego współżycia z bliźnimi? Tradycja wiąże
zakończenie roku z zabawą "sylwestrową". Jest to też jedna z form,
przez którą ludzie podkreślają swą świadomość upływania pewnego etapu
czasu zamykającego się okresem roku. Smutnym i niestety powszechnym
zjawiskiem jest łączenie przeżywania zakończenia roku z nadużyciem
alkoholu. Tę chwilę, która powinna ostro rysować się w świadomości
człowieka i dawać okazję do głębokich refleksji, wielu z nas topi w
karygodnej nieświadomości. W życiu chrześcijanina bal sylwestrowy nie
powinien być jedynym elementem, przez który zaznacza się zrozumienie
sensu życia. Czas jest wartością równą samej wieczności - rzec można -
równą łasce Chrystusowej skoro wieczność szczęśliwa może być osiągnięta
tylko w zasługującym życiu doczesnym, a łaska Chrystusowa dana jest nam
również w czasie, w którym żyjemy. Obyśmy w żadnym dniu, a tym bardziej
w ostatnim dniu roku, nie musieli powiedzieć: straciłem dzień...
Modlitwa na zakończenie roku:
Wszechmogący, wieczny Boże, który ustawicznym następstwem dni i lat
ukazujesz nam przemijanie czasu, daj nam taką umiejętność wykorzystania
darowanego nam życia, abyśmy po trudach ziemskiego pielgrzymowania
mogli dojść do Ciebie. Przez Pana naszego, Jezusa Chrystusa, który z
Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie
wieki wieków. Amen.
Nowy Rok:
Dzień Nowego Roku - Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi - od 1968 roku obchodzony jest jako Światowy Dzień Modlitw o Pokój. U progu Nowego Roku rozważamy raz jeszcze wydarzenia betlejemskie: tajemnicę Bożego Narodzenia i modlimy się o pokój: dar Ojca, który On zawierzył każdemu człowiekowi i wszystkim ludziom. W samym centrum tej naszej modlitwy o pokój na ziemi odnajdujemy Matkę. Odnajdujemy Maryję, która "wszystkie te sprawy - sprawy związane z Bożym Narodzeniem - zachowywała i rozważała w swoim sercu".
Uroczystość Objawienia Pańskiego - Trzech Króli:
Święto Trzech Króli, obchodzone 6 stycznia, należy do najstarszych w Kościele i największych w roku kościelnym. Słowo epiphanos jest pochodzenia greckiego, oznacza zaś objawienie lub zjawienie się. Przez pierwsze trzy stulecia objawienie się Chrystusa narodowi wybranemu oraz Jego objawienie się jako Zbawcy wszystkich ludów ziemi były obchodzone tego samego dnia. Od czwartego wieku dzień 25 grudnia stał się Świętem Narodzin Bożych, a dzień 6 stycznia dniem Objawienia Pańskiego. W tym dniu czcimy objawienie się Boga w widzialnej postaci. Wcielony Bóg objawił się poganom w osobach mędrców ze Wschodu, Narodowi Wybranemu podczas chrztu w Jordanie i swoim uczniom przez cud w Kanie Galilejskiej. Cała tradycja chrześcijańska widzi w osobach mędrców ze Wschodu wchodzące do Kościoła narody pogańskie.
Święto Chrztu Pańskiego:
Obchodzone w niedzielę po Objawieniu Pańskim zamyka liturgiczny okres związany z Misterium Wcielenia. Treścią święta jest uroczyste ogłoszenie światu mesjańskiego posłannictwa Syna Bożego.
Okres Wielkiego Postu:
Centralną uroczystością liturgicznego roku kościelnego jest
Zmartwychwstanie Pańskie - Wielkanoc. Wielki Post jest okresem
czterdziestodniowego przygotowania do radosnego i owocnego uczestnictwa
w Tajemnicy Paschalnej. Tak jak Chrystus poprzedził swoją działalność
40-dniowym pobytem na pustyni, spędzonym na modlitwie i poście, tak
Kościół poświęca obecnie 40dni na odnowienie życia duchowego swoich
wiernych. Okres Wielkiego Postu, trwający od Środy Popielcowej do
południa Wielkiego Czwartku, to czas przygotowania ludu Bożego do
przeżycia największych świąt - Paschy, rozumianej jako męka, śmierć i
zmartwychwstanie, i obchodzonej w ramach Triduum Paschalnego.
Centralnym momentem tego przeżycia ma być udział w Wigilii Paschalnej,
połączony z odnowieniem przymierza chrztu świętego. Liturgia Wielkiego
Postu koncentruje się wokół czterech tematów: czuwanie jako
przeciwdziałanie szatanowi, pokuta i nawrócenie, chrzest i jego odnowa,
Męka Chrystusowa.
Modlitwa o dobre przeżycie Wielkiego Postu:
Święty Boże, Święty Mocny, Święty a Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami.
Niech potęga Twojej miłości raz jeszcze okaże się większa od zła, które
nam zagraża. Niech okaże się większa od grzechu - od wielorakich
grzechów, które coraz bezwzględniej przywłaszczają sobie publiczne
prawo obywatelstwa w życiu ludzi i społeczeństw. Niech okaże się, o
Chryste, potęga Twojego Krzyża, większa od sprawcy grzechu, który zwie
się "Księciem tego świata!" Przecież Ty przez Krew i Mękę swoją
odkupiłeś świat. Amen. (Jan Paweł II)
Środa Popielcowa:
W tym dniu Kościół przypomina nam przez posypanie głów popiołem, że życie nasze na ziemi przemija, a my nie mamy tu trwałego mieszkania. Popiół jest bowiem symbolem znikomości świata oraz pokory i pokuty. Poddając się publicznie obrzędowi posypania głów popiołem, uznajemy naszą grzeszność i wyrażamy chęć poprawy. Na mocy zasług Kościoła otrzymujemy pomoc Bożą do gorliwego przeżycia Wielkiego Postu. Tę gorliwość okazujemy przez przystąpienie do sakramentu pojednania oraz przez czyny miłosierdzia chrześcijańskiego i czyny pokuty.
Niedziela Palmowa:
Zaczyna się Wielki Tydzień. Jego godziny i dni są tak długie jak dni
i godziny innych tygodni, ale w świadomości chrześcijanina jest ten
tydzień Wielkim, gdyż przypomina i w szczególniejszy sposób
urzeczywistnia Misterium Paschalne: tajemnicę męki, śmierci,
zmartwychwstania i wniebowstąpienia Pana Jezusa. W tym Misterium
Chrystus Pan "umierając pokonał śmierć, a zmartwychwstając odnowił
życie". Pascha, znaczy przejście. Pierwsza Pascha - to przejście anioła
Bożego przez Egipt. Dotknęło ono śmiercią wszystkich pierworodnych
Egiptu, a oszczędziło domy izraelskie naznaczone krwią baranka zabitego
na ofiarę i wywiodło Naród Wybrany z ziemi egipskiej, z domu niewoli.
To przejście jest obrazem i zapowiedzią przyszłego przejścia Chrystusa,
Baranka Paschalnego Nowego Przymierza. Z Nim lud Boży przechodzi ze
śmierci do życia, z niewoli grzechu do wolności synów Bożych.
W dzisiejszą niedzielę wspominamy wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy.
Poświęca się palmy, z którymi następnie odprawia się uroczystą
procesję. W Polsce z braku prawdziwych liści palmowych, poświęca się
ozdobne wiązanki złożone z kwiatków i młodych pędów wierzbowych. W
czasie Mszy św. jako słowa Ewangelii czyta się opis Męki Pana Jezusa.
Święte Triduum Paschalne:
Uroczystości paschalne są szczytem całego roku liturgicznego. Stanowią największe święto Kościoła, wyrażają bowiem w czasowych ramach liturgicznej pamiątki samą istotę chrześcijaństwa - Paschalne Misterium Chrystusa, w które jesteśmy włączeni przez chrzest. Ten trzydniowy liturgiczny obchód Paschy rozpoczyna się w Wielki Czwartek wieczorną Mszą Świętą Wieczerzy Pańskiej, która jest pamiątką Ostatniej Wieczerzy, jaką Chrystus spożył z uczniami w przeddzień męki i trwa aż do uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego. Natomiast kończy się uroczystymi nieszporami świątecznymi w niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego.
Wielki Czwartek:
Wielki Czwartek czcimy jako pamiątkę ustanowienia Najświętszego Sakramentu i sakramentu kapłaństwa. Rozważamy, że Eucharystia jest chlebem żywym, dającym życie. Jej owocem jest jedność i pokój, ponieważ łączy ona między sobą tych, co ją przyjmują. Po Mszy świętej przenosi się Najświętszy Sakrament do tzw. Ciemnicy ( jest ona pamiątką ogrodu Getsemani ), gdzie wieczorem w Wielki Czwartek jak i w Wielki Piątek - do wieczornego nabożeństwa wierni trwają na adoracji modlitewnej. Ewangelia tego dnia przypomina o tym, jak Jezus przed wieczerzą umył uczniom nogi. Ten, którego nazywamy "Nauczycielem i Panem" zrobił coś, co zwykle czynił sługa. Na pamiątkę tego wydarzenia w niektórych parafiach po homilii kapłan umywa wybranym parafianom nogi.
Wielki Piątek:
Wielki Piątek jest dniem żałoby, ponieważ śmierć dosięgła Głowę
ludzkości, Jezusa Chrystusa, jest jednak także dniem nadziei,
przygotowuje bowiem zmartwychwstanie. Jezus Chrystus uniżył samego
siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci - śmierci krzyżowej. W
dniu krwawej ofiary Chrystusa Kościół powstrzymuje się od odprawiania
Mszy świętej, Ofiary bezkrwawej. W porze wieczornej odprawia się
obrzędy, których forma sięga starożytności chrześcijańskiej. Całe
nabożeństwo Wielkiego Piątkowe obejmuje cztery części:
1. Liturgia Słowa:
- słuchamy fragmentów Pisma Świętego, które wprowadzają nas w tajemnicę
śmierci Chrystusa oraz rozważamy opis Męki Pańskiej według Ewangelii
świętego Jana. Liturgię kończy uroczysta modlitwa wiernych.
2. Adoracja Krzyża:
- krzyż jest znakiem naszego Zbawiciela, przypomina Jego mękę i jest
symbolem naszej wiary chrześcijańskiej. Dziś oddajemy publicznie cześć
krzyżowi, na którym dokonało się zbawienie świata, za co każdy z
wiernych może zyskać odpust zupełny. Podczas adoracji Krzyża śpiewa się
przejmującą pieśń: "Ludu mój, ludu..."
3. Komunia Święta:
- po adoracji celebrans przynosi z ciemnicy Najświętszy Sakrament i po
odmówieniu Modlitwy Pańskiej rozdaje wiernym Komunię Świętą.
4. Procesja do Grobu Pańskiego:
- po komunii świętej przenosi się Najświętszy Sakrament do Grobu
Pańskiego. Adoracja Najświętszego Sakramentu w grobie Pańskim trwa do
rozpoczęcia Wigilii Paschalnej.
Wielka Sobota:
W Wielką Sobotę Kościół przebywa u Grobu Pana, według tradycji jest to dzień bez Eucharystii, dzień milczenia i postu z powodu śmierci Pana. Dopiero wieczorem gromadzą się wierni na liturgii Wigilii Paschalnej.
W Wigilię Paschalną:
W tę Wielką Noc, z soboty na niedzielę, Kościół oczekuje Zmartwychwstania Chrystusa i obchodzi je w liturgicznych obrzędach.
Liturgia Wigilii Paschalnej składa się z czterech części:
1. Liturgia światła:
- rozpoczyna czuwanie modlitewne, w czasie poświęcenia ognia i
zapalenia paschału uświadamiamy sobie, że Chrystus zmartwychwstały jest
światłością dla wszystkich ludzi, światłością, która rozświetla
ciemności świata. Potem następuje uroczysty i radosny hymn uwielbienia,
zwany Exultet, którym kapłan wielbi dzieło Odkupienia i tajemnicę
Chrystusowego zmartwychwstania.
2. Liturgia Słowa:
- wprowadza wiernych w głębsze rozumienie tajemnicy tej Świętej Nocy.
Czytania przywołują na pamięć wielkie momenty dziejów zbawienia. Po
nich następuje uroczyste: "Chwała na wysokości Bogu", podczas którego
biją dzwony kościelne, rozlega się radosne "Alleluja"!
3. Liturgia Chrzcielna:
- nawiązuje do udzielonego niegdyś w tę Noc chrztu. Dziś Kościół
dokonuje uroczystego poświęcenia wody chrzcielnej. Obrzęd poświęcenia
wody chrzcielnej przypomina nam, że chrzest jest udziałem w
Chrystusowym zwycięstwie nad śmiercią i w Jego nowym życiu po
zmartwychwstaniu. Zgromadzeni, wspominając swój chrzest, składają
wyznanie wiary i odnawiają złożone na chrzcie przyrzeczenia.
Pokropienie zebranych wodą również przypomina przyjęty chrzest.
4. Liturgia Eucharystyczna:
- jest punktem kulminacyjnym Wigilii. Nie tylko wspominamy wydarzenia
przeszłe, wypełnienie wszystkiego w Chrystusie, ale sprawując
Eucharystię uobecniamy śmierć i zmartwychwstanie Pana. Przystępując do
Komunii świętej przyjmujemy Ciało Pańskie. Po błogosławieństwie
końcowym śpiewa się uroczyste "Raduj się, nieba Królowo".
Rezurekcja:
Liturgię Wigilii Paschalnej może zakończyć uroczysta procesja rezurekcyjna, która głosi, że Chrystus prawdziwie zmartwychwstał. Procesja ta może również się odbyć w samą Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego wczesnym rankiem; tak też i jest w naszej parafii uroczysta procesja rezurekcyjna odbywa się tradycyjnie - o świcie. Chcemy ogłaszać całemu światu Zmartwychwstanie Jezusa. W procesji niesie się figurę Zmartwychwstałego oraz krzyż przepasany czerwoną stułą, na znak dokonania przez Chrystusa Arcykapłana Jego zwycięskiej Ofiary. Po uroczystej procesji odbywa się Msza Święta Rezurekcyjna w niedzielny poranek, który jest trzecim dniem Zmartwychwstania Pańskiego, a równocześnie pierwszych dniem Pięćdziesiątnicy Paschalnej. Zbawiciel, przeszedłszy zwycięsko przez śmierć, wyzwolił nas spod władzy śmierci, szatana i grzechu i umożliwił nam przejście do nowego życia. Zjednoczeni z Jezusem Chrystusem cieszymy się jego zwycięstwem i dziękujemy Bogu śpiewając hymn uwielbienia "Ciebie Boże wielbimy". Od tej chwili rozpoczyna się okres Wielkanocy. Chcemy ogłaszać światu, że "Chrystus zmartwychwstał. Alleluja! Prawdziwie zmartwychwstał. Alleluja!"
Okres Wielkanocny:
Okres Wielkanocy - Pięćdziesiątnica Paschalna - trwa od niedzieli
Zmartwychwstania do uroczystości Zesłania Ducha Świętego. Prawda o
zmartwychwstaniu - największa i najradośniejsza powinna stać się
osobistym przeżyciem każdego chrześcijanina. W tym przeżyciu pomocna ma
być liturgia, zwłaszcza niedzieli, z których każda jest powtórzeniem
Wielkanocy (stąd nazwy II, III itd. Niedziela Wielkanocy).
Zmartwychwstanie jest początkiem nowego Życia i nowego Czasu. Jest
początkiem nowego Człowieka i nowego Świata. Zewnętrznymi oznakami
przeżywanego okresu wielkanocnego są: krzyż z czerwoną stułą, paschał i
figura Zmartwychwstałego, umieszczone przy ołtarzu. Symbole
zmartwychwstania pozostają przy ołtarzu do uroczystości Zesłania Ducha
Świętego. Obchodzona tradycyjnie w czterdziestym dniu okresu Wielkanocy
uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego, upamiętniająca ostatnią
epifanię Zmartwychwstałego Jezusa Apostołom, rozpoczyna dni
szczególnego przygotowania do uroczystości Zesłania Ducha Świętego,
przede wszystkim poprzez nowennę do Ducha Świętego.
Sekwencja Wielkanocna:
Niech w święto radosne Paschalnej Ofiary,
Składają jej wierni uwielbień swych dary.
Odkupił swe owce Baranek bez skazy,
Pojednał nas z Ojcem i zmył grzechów zmazy.
Śmierć zwarła się z życiem i w boju, o dziwy,
Choć poległ Wódz życia, króluje dziś żywy!
Maryjo, Ty powiedz, coś w drodze widziała?
Jam Zmartwychwstałego blask chwały ujrzała.
Żywego już Pana widziałam, grób pusty,
I świadków anielskich, i odzież, i chusty.
Zmartwychwstał już Chrystus, Pan mój i nadzieja,
A miejscem spotkania będzie Galilea.
Wiemy, żeś zmartwychwstał, że ten cud prawdziwy,
O Królu Zwycięzco, bądź nam miłościwy.
Modlitwa na Okres Wielkanocny:
Boże, zawsze miłosierny, Ty przez doroczną uroczystość wielkanocną
umacniasz wiarę Twojego ludu, pomnóż łaskę, której udzieliłeś, abyśmy
wszyscy głębiej pojęli, jak wielki jest chrzest, przez który zostaliśmy
ochrzczeni, jak potężny jest Duch, przez którego zostaliśmy odrodzeni i
jak cenna jest Krew, przez którą zostaliśmy odkupieni. Przez naszego
Pana, Jezusa Chrystusa. Amen.
Dni Krzyżowe:
W poniedziałek, wtorek i środę VI tygodnia Wielkanocy, przed uroczystością Wniebowstąpienia Pańskiego przypadają tzw. Dni Krzyżowe. Kościół modli się wtedy o błogosławieństwo Boże dla pracujących w rolnictwie, błaga o dobre urodzaje, a także pamięta o tych, którzy w różnych miejscach na ziemi cierpią głód. Do modlitw tych dołączą się modlitwy o błogosławieństwo Boże w każdej ludzkiej pracy. Podstawową formą modlitwy wstawienniczej w te Dni jest procesja błagalna, która ze śpiewem litanii do Wszystkich Świętych oraz pieśni Maryjnych wychodzi z kościoła do krzyży na terenie parafii. W naszej parafii jest wieloletni zwyczaj, że ludzie czekają na duszpasterza przy wyznaczonym krzyżu na dany dzień (przy ulicach: Rybnickiej, Zwycięstwa i Powstańców - patrz Galeria), następują wspólne modlitwy i śpiewy, następnie wszyscy zebrani udają się procesyjnie do Kościoła, śpiewając Maryjne pieśni, gdzie sprawowana jest Msza Święta. W niektórych parafiach, w których z różnych względów odbycie procesji nie jest możliwe, odprawiane są specjalne nabożeństwa błagalne.
Wniebowstąpienie Pańskie:
W niedzielę po czterdziestym dniu od Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego (dawniej 40-go dnia), przeżywamy jedno z najstarszych świąt chrześcijańskich - Wniebowstąpienie Pańskie. Chrystus uwielbiony, przebywający z Bogiem, równocześnie jest z nami "po wszystkie dni"...Żyje bowiem w swoim Kościele, a przez niego jest obecny w świecie i dla świata.
Zesłanie Ducha Świętego:
Dopełnieniem tajemnicy Odkupienia jest Zesłanie Ducha Świętego -
Uświęciciela. Dnia pięćdziesiątego po Zmartwychwstaniu, a dziesiątego
po Wniebowstąpieniu zesłał Pan na Apostołów obiecanego Ducha. Dzień
Pięćdziesiątnicy jest przypomnieniem i rzeczywistym uobecnieniem tego
wydarzenia. Duch Święty - trzecia Osoba Trójcy Przenajświętszej - jest
równy Ojcu i Synowi i od Nich odwiecznie pochodzi jako Osobowa Miłość.
Będąc pierwszą i najwyższą Miłością jest źródłem wszelkiej miłości i
wszelkiego życia. Słusznie tedy zdobimy kościół i domy zielonymi
gałązkami, symbolem życia, a samą uroczystość zwiemy Zielonymi
Świątkami, gdyż przypominają nam one prawdziwe życie nadprzyrodzone,
którym Duch Święty obdarzył Kościół w chwili zstąpienia na Apostołów w
Wieczerniku. Publiczna działalność Kościoła rozpoczęła się faktycznie w
dniu Zesłania Ducha Świętego. Dopiero od tego momentu Apostołowie,
umocnieni nadprzyrodzonymi darami, skutecznie i odważnie zaczęli głosić
światu Dobrą Nowinę o Chrystusie Zmartwychwstałym.
Sekwencja do Ducha Świętego:
1. Przybądź, Duchu Święty,
Ześlij z nieba wzięty,
Światła Twego strumień.
Przyjdź, Ojcze ubogich,
Przyjdź, Dawco łask drogich,
Przyjdź, Światłości sumień!
2. O najmilszy z gości,
Słodka serc Radości,
Słodkie Orzeźwienie.
W pracy Tyś Ochłodą,
W skwarze Żywą Wodą,
W płaczu utuleniem.
3. Światłości najświętsza,
Serc wierzących wnętrza,
Poddaj swej potędze.
Bez Twojego tchnienia
Cóż jest wśród stworzenia:
Jeno cierń i nędze!
4. Obmyj co nieświęte,
Oschłym wlej zachętę,
Ulecz serca ranę.
Nagnij, co jest harde,
Rozgrzej serca twarde,
Prowadź zabłąkane.
5. Daj Twoim wierzącym,
W Tobie ufającym siedmiorakie dary:
Daj zasługę męstwa,
Daj wieniec zwycięstwa,
Daj szczęście bez miary.
Amen. Alleluja!
Modlitwa do Ducha Świętego:
Przybądź, Duchu Święty! Racz napełnić serca Twoich sług wiernych i
zapal w nich ogień miłości swojej, który wszystkie narody zgromadziłeś
w jedności wiary, iżby łaska Twa najświętsza oświeciła nasze serca i
chroniła je od wszelkiego złego. Amen.
Hymn - Przybądź Duchu Stworzycielu:
1. Przybądź Duchu Stworzycielu,
Dusz ludzkich nauczycielu,
Racz łaską Twoją obdarzyć,
Serca, któreś raczył stworzyć.
2. Tyś Pocieszycielem zwany,
Darem Bożym mianowany,
Żywym źródłem i miłością,
Ogniem i duszy światłością.
3. Darów Twych siedem liczymy,
Palcem Bożym być Cię zwiemy,
Obietnicąś jest Ojcowską,
Zdobiąc w nas miłość synowską.
4. Racz dać zmysłom dar światłości,
Wlej w serca ogień miłości,
A krewkość serca naszego,
Utwierdź mocą Bóstwa Twego.
5. Odpędź od nas czarta złego,
Użycz pokoju Twojego,
Aby za Twoją obroną,
Zło odeszło inną stroną.
6. Racz nam, Ojca niebieskiego,
Dać poznać i Syna Jego,
I Ciebie Ducha Świętego,
Od obu pochodzącego.
7. Bogu Ojcu wszechmocnemu,
Synowi zmartwychwstałemu,
Wraz z Duchem Świętym społecznie,
Niech brzmi chwała na wiek wiecznie. Amen.
Okres Zwykły:
Pomiędzy okresami związanymi z cyklem Paschalnym i Bożonarodzeniowym - 33 lub 34 tygodnie tworzą tzw. Okres zwykły w ciągu roku. Właściwą jego treścią, jak zresztą całej historii świata, jest sam Jezus Chrystus, Zmartwychwstały Pan, który w swoim Kościele i razem z nim idzie poprzez tysiąclecia. Jest to "czas wzrostu Kościoła", kiedy to karmiąc się Słowem Bożym i Eucharystią, wypełniając swoje obowiązki, praktykując miłość, lud Boży pielgrzymuje do swojego ostatecznego celu. Okres ten rozpoczyna się w poniedziałek po niedzieli Chrztu Pańskiego i trwa do soboty przed I Niedzielą Adwentu, z przerwą na okresy Wielkiego Postu i Wielkanocy od Środy Popielcowej do uroczystości Zesłania Ducha Świętego.
Święto Ofiarowania Pańskiego:
(tzw. Święto Matki Boskiej Gromnicznej - 2 lutego)
Święto to przypada czterdziestego dnia po Narodzeniu Pańskim. Jest to
pamiątka ofiarowania Pana Jezusa w świątyni Jerozolimskiej i dokonania
obrzędu oczyszczenia. "Światłością na oświecenie narodów" nazwał Symeon
Dziecię Jezus, gdy Najświętsza Panna i św. Józef przynieśli Jezusa
czterdziestego dnia po narodzeniu do świątyni Jerozolimskiej, by Go
ofiarować Ojcu niebieskiemu i spełnić obrzęd oczyszczenia (Łk 2, 25).
Dziś na pamiątkę tamtego dnia poświęca się w kościołach świece - symbol
Pana Jezusa. W czasie procesji ze świecami śpiewa się antyfonę z pieśni
Symeona. Gromnice zapala się przy konających.
Uroczystość Zwiastowania Pańskiego:
(25 marca)
Dziewięć miesięcy przed uroczystością Narodzenia Pańskiego Kościół czci
tajemnicę Wcielenia Syna Bożego osobnym świętem. Święto to na ogół
wypada w okresie Wielkiego Postu.
Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski:
(3 maja)
Tytuł Matki Bożej jako Królowej narodu polskiego sięga drugiej połowy
XIV wieku: Grzegorz z Sambora nazywa Maryję Królową Polski i Polaków.
Teologiczne uzasadnienie tytułu "Królowej" pojawi się w XVII wieku po
zwycięstwie odniesionym nad Szwedami, które przypisywano wstawiennictwu
Maryi. Wyrazicielem przekonania Polaków stał się król Jan Kazimierz,
który 1 kwietnia 1656 roku w katedrze lwowskiej obrał Maryję za Królową
swoich państw, a Królestwo Polskie polecił jej szczególnej obronie.
Choć ślubowanie Jana Kazimierza odbyło się przed obrazem Matki Bożej
Łaskawej we Lwowie, to jednak szybko przyjęło się przekonanie, że
najlepszym typem obrazu Królowej Polski jest obraz Pani
Częstochowskiej. Koronacja obrazu papieskimi koronami 8 września 1717
roku ugruntowała przekonanie o królewskości Maryi.
Od 1923 r. święto obchodzone jest oficjalnie w całym kraju. Jan XXIII
ogłosił Maryję Królową Polski główną patronką kraju i niebieską
opiekunką naszego narodu (1962).
Uroczystość Najświętszej Trójcy:
Uroczystość jest obchodzona w pierwszą niedzielę po uroczystości Zesłania Ducha Świętego. Prawda o Trójjedynym Bogu i Jego wewnętrznym życiu jest fundamentem wiary i życia każdego chrześcijanina. Bóg jest naszym Ojcem, a my, w Chrystusie, Jego przybranymi dziećmi, zjednoczonymi przez Ducha Świętego w prawdziwym Kościele.
Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa:
Uroczystość obchodzona jest w czwartek po uroczystości Najświętszej
Trójcy. Jest uroczystością dziękczynną za ustanowienie Najświętszego
Sakramentu. Rozważamy, że Eucharystia jest Chlebem żywym, dającym
życie. Jej owocem jest jedność i pokój, ponieważ łączy między sobą
tych, którzy Ją spożywają. W procesji oddajemy hołd ukrytemu
Zbawicielowi i prosimy o Jego błogosławieństwo.
"...Jak ten łamany chleb rozsiany był po górach, a zebrany stał się
jedno, tak niech się zbierze Kościół Twój z krańców ziemi do Królestwa
Twego". (Didache)
Procesja Bożego Ciała - Lud chrześcijański składa publicznie świadectwo
swojej żywej wiary i pobożności wobec Najświętszego Sakramentu w
procesjach, w czasie których przenosi się Jezusa Chrystusa
Eucharystycznego, ukrytego pod postacią Chleba, po drogach w uroczystym
obrzędzie ze śpiewem. Boże Ciało jest uroczystością dziękczynną za
ustanowienie Eucharystii. W procesji oddajemy hołd Zbawicielowi i
prosimy o Jego błogosławieństwo. Procesja z Najświętszym Sakramentem do
czterech ołtarzy odbywa się przeważnie po uroczystej Mszy Świętej, w
czasie, której konsekruje się Hostię przeznaczoną do wystawienia. Przy
każdym ołtarzu śpiewa się kolejno fragmenty Ewangelii według św.
Mateusza, Marka, Łukasza i Jana, jako wyznanie wiary, że w Najświętszym
Sakramencie jest obecny ten sam Bóg - Człowiek, którego naukę głoszą
Ewangelie, a po wspólnych modlitwach kapłan błogosławi Najświętszym
Sakramentem ludzi i miejsce. Procesja kończy się uroczystym hymnem
"Ciebie, Boże, wielbimy..." i błogosławieństwem Najświętszym
Sakramentem.
Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa:
(ósmego dnia po uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa)
Święto zostało ustanowione dla uczczenia wielkiej miłości Zbawiciela,
za którą tak mało doznaje On wdzięczności od ludzi. Ma ono nas pobudzić
do odwzajemnienia miłości Serca Bogu za oziębłość i grzechy ludzkie.
Temu samemu celowi poświęcony jest każdy pierwszy piątek miesiąca.
Święto Przemienienia Pańskiego:
(6 sierpnia)
W tym dniu wspominamy tajemnicę przemienienia Chrystusa na górze Tabor
wobec trzech uczniów. Cała liturgia dzisiejsza zmierza do tego, aby nas
przygotować do przyszłego udziału w chwale Chrystusa. W liście św.
Piotra czytamy dziś słowa: "Nie w oparciu o zmyślone baśnie oznajmiamy
wam moc i przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa, lecz oglądaliśmy na
własne oczy Jego wielkość."
Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny:
(15 sierpnia)
Chrześcijaństwo od najdawniejszych czasów przyjmowało wiarę w tajemnicę
Wniebowzięcia Matki Bożej, ale dopiero papież Pius XII w roku 1950
dokonał uroczystego ogłoszenia tego dogmatu naszej wiary. Wniebowzięcie
Matki Bożej przypomina nam, że Maryja bez grzechu poczęta i bez grzechu
żyjąca, została wzięta do nieba, czyli uzyskała pełnię ludzkiego
przeznaczenia i uszczęśliwienia w Bogu, z racji swego wyjątkowego
wybrania i absolutnej wolności od wszelkiego grzechu. Wniebowzięcie
Matki Bożej ma nam uświadomić, że ostatecznym celem każdego człowieka i
ostatecznym sensem naszego życia jest odnalezienie pełni życia w
złączeniu z Bogiem. Nasza droga nie jest drogą bezgrzeszności, lecz
drogą konieczności nieustannego wyboru między dobrem a złem, między
życiem "człowieka Bożego i człowieka cielesnego". Jest to więc dla nas
droga nieustannego przemieniania się i oczyszczania. Wniebowzięcie
Matki Bożej jest również zapowiedzią przyszłego życia całego Kościoła.
Jej uwielbienie jest rękojmią przyszłej chwały całego Mistycznego Ciała
Chrystusa, którego Maryja jest Niepokalaną cząstką. Od IX w. w
uroczystość Wniebowzięcia poświęca się kłosy zbóż, owoce i kwiaty. Są
one symbolem duchowej dojrzałości Maryi, pełni łask, którymi Bóg Ją
ubogacił. W Polsce Wniebowzięcie zwane jest w języku ludowym świętem
Matki Boskiej Zielnej.
Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Jasnogórskiej:
(26 sierpnia)
Jasna Góra jest głównym ośrodkiem kultu Matki Boskiej w Polsce,
czczonej w cudownym obrazie Czarnej Madonny. Dziękujemy tego dnia Matce
Bożej za opiekę, jakiej doznaliśmy w ciągu przeszło sześciu wieków Jej
obecności na Jasnej Górze i prosimy o dalszą.
Uroczystość Matki Boskiej Piekarskiej:
(głównej patronki Archidiecezji Katowickiej - 12 września)
Matka Boska Piekarska, Matka Sprawiedliwości i Miłości Społecznej, jest
główną patronką archidiecezji katowickiej. Kult Matki Boskiej
Piekarskiej jest na Śląsku bardzo żywy już od XVII wieku. Piekary
gromadzą liczne rzesze pielgrzymów, zasięg ogólnopolski ma stanowa
pielgrzymka mężczyzn w ostatnią niedzielę maja. W pielgrzymkach tych
uczestniczył od 1967 roku ks. kard. Karol Wojtyła jako Metropolita
Krakowski, a 20 czerwca 1983 roku przed obraz Matki Boskiej Piekarskiej
przybył jako papież.
Święto Podwyższenia Krzyża Świętego:
(14 września)
Święto dzisiejsze ustanowione jest na pamiątkę znalezienia Krzyża
świętego przez cesarzową Helenę i konsekracji bazyliki wzniesionej na
Golgocie 14 września 335r. Krzyż jako wyjątkowa pamiątka Męki Pańskiej
zajmuje najważniejsze miejsce w naszych domach. Chlubimy się Krzyżem
Pana naszego Jezusa Chrystusa, w Nim jest zbawienie, życie i
zmartwychwstanie nasze.
Uroczystość Wszystkich Świętych:
(1 listopada)
Kościół nie wszystkich świętych czci osobną uroczystością. Dziś myślimy
o niezliczonych rzeszach mieszkańców nieba. Rozważamy prawdę o Świętych
obcowaniu i prosimy, by wspomagali nas w naszej drodze do świętości.
Potężna rzesza świętych i błogosławionych w niebie, którym oddajemy
dzisiaj hołd, to ci, którzy za życia na ziemi upodobnili się do Jezusa,
żyli Jego Ewangelią. Radujmy się dzisiaj z nimi, ponieważ mamy w niebie
tak wielu i tak potężnych orędowników. Do ich grona należą nie tylko
kanonizowani i beatyfikowani. Z pewnością są wśród nich i nasi
najbliżsi i znajomi. W uroczystość Wszystkich Świętych na cmentarzach
odprawiane są nabożeństwa za zmarłych.
Modlitwa:
Wszechmogący, wieczny Boże, Ty pozwalasz nam w jednej uroczystości
czcić zasługi Wszystkich Świętych, prosimy Cię, abyś dzięki
wstawiennictwu tak wielu orędowników hojnie udzielił nam upragnionego
przebaczenia. Przez naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Amen.
Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych:
(Dzień Zaduszny - 2 listopada)
Dzień Zaduszny poświęcony jest pamięci zmarłych, którzy pozostają w
czyśćcu. Przenika go wielka ufność w miłosierdzie Boże i miłość
braterska. Pomagamy duszom zmarłych udziałem w Mszy Świętej, modlitwą i
ofiarą oraz zyskaniem odpustu zupełnego.
Odpust zupełny za zmarłych można uzyskać od popołudnia uroczystości
Wszystkich Świętych do wieczora Dnia Zadusznego. Warunkiem jego
uzyskania jest:
1. spowiedź sakramentalna
2. Komunia Święta
3. modlitwa w intencji Ojca Świętego
4. nawiedzenie Kościoła i cmentarza
5. wolność od przywiązania od grzechu, nawet powszedniego
To nie śmierć jest główną treścią dzisiejszego dnia, lecz życie - nowe
życie, życie dla Boga i w Bogu, wspólnota życia z Chrystusem
zmartwychwstałym. Nasz smutek odczuwamy z powodu śmierci najbliższych i
znajomych jest łagodzony pewnością, że posiadają oni nowe życie, nad
którym śmierć nie ma już władzy. Wierzymy, że mocniejsza od śmierci
jest odwieczna miłość Boga i Jego niepojęte miłosierdzie. Nasz Bóg jest
Bogiem żywych a nie umarłych. Nasi zmarli jawią nam się w świetle wiary
jako prawdziwie żyjący w Bogu.
Modlitwa:
Boże, Ty sprawiłeś, że Syn Twój zwyciężył śmierć i wstąpił do nieba,
daj wszystkim wiernym zmarłym udział w Jego zwycięstwie nad śmiercią,
aby mogli na wieki oglądać Ciebie, swojego Stwórcę i Odkupiciela. Przez
naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Amen.
Psalm 27:
Pan moim światłem i zbawieniem moim,
Kogóż miałbym się lękać?
Pan obrońcą mego życia,
Przed kim miałbym czuć trwogę? (...)
Usłysz, Panie, kiedy głośno wołam,
Zmiłuj się nade mną i mnie wysłuchaj.
O Tobie mówi moje serce: "Szukaj Jego oblicza."
Będę szukał oblicza Twego, Panie.
Nie zakrywaj przede mną swojej twarzy,
Nie odtrącaj w gniewie Twego sługi.
Ty jesteś moją pomocą, więc mnie nie odrzucaj,
I nie opuszczaj mnie, Boże, mój Zbawco.
Choćby mnie opuścili ojciec mój i matka,
To jednak Pan mnie przygarnie.
Naucz mnie swojej drogi, Panie.
Prostą prowadź mnie ścieżką,
Aby nie zwiedli mnie moi wrogowie. (...)
Wierzę, że będę oglądał dobra Pana,
W krainie żyjących.
Oczekuj Pana, bądź mężny, nabierz odwagi
I oczekuj Pana.
Uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata:
(ostatnia niedziela roku kościelnego)
Uroczystość przypomina o królewskiej godności Chrystusa, Syna Bożego i
Zbawiciela. Jest On Królem i Panem całego Kosmosu. Podlega Mu cała
natura i każdy człowiek. Uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla
Wszechświata jest świętem patronalnym Katedry Śląskiej.
Modlitwa do Chrystusa Króla:
Panie, Jezu Chryste, uznajemy Cię Królem wszechświata. Wszystko, co się
stało, dla Ciebie jest stworzone. Wykonuj nad nami wszystkie Twoje
prawa. Odnawiamy przymierze zawarte przy chrzcie świętym, wyrzekamy się
grzechu i szatana i wszystkiego, co prowadzi do zła. Przyrzekamy żyć w
wolności dzieci Bożych, a nade wszystko zobowiązujemy się działać w tym
kierunku, aby zatriumfowały prawa Twojego Królestwa, Królestwa prawdy,
sprawiedliwości, miłości i pokoju. Amen.